France: Via Lemovicensis & the Landes

Route: Vézelay – La Charité-Sur-Loire – Nevers – La Châtre – Saint-Léonard-de-Noblat – Périgeux – Bergerac – Léon – Bayonne – Espelette

Route Via Lemovicensis
I thought it might be a good idea to put a map of the route I follow above each post to give a clearer picture where exactly I rode. I’ve edited the last post with a map as well. The bold blue line is always the current post.

Initially, the Via Lemovicensis has two possible varieties: a northern one via Bourges and a southern one via Nevers. Looking at these options, as always, I could not decide which one to take, so, as always, I decide to do a bit of both. I start on the northern section, allowing me to ride to La Charité-Sur-Loire. From here, I can take a hard option, the GR654 towards Nevers, or an easier option along the Loire River. This way, I think I will see the best of the northern and the southern options on the Via Lemovicensis. The off-road tracks I’m following are marvelous, but there’s some pushing to be done. 16% up, towards La Charité even 26% down….
A little stretch of about hundred meter was overgrown with thorns and fallen trees but mostly it was super pleasant

In the collection ‘towns with beautiful names’ (The House of God).


Along the Canal Du Nivernais
Briefly, I cycle again along the Canal Du Nivernais.
And in the collection ‘streets with beautiful names’ (Lost Time Street).
Brilliant views. My track goes over the grassy edge on the right side of the picture.
Hmm, ten pancakes for breakfast. Life is good.



In La Charité-Sur-Loire
The Loire River in La Charité.

After La Charité-Sur-loire, I could ‘ve taken the bike paths along the Loire River towards Nevers, but I rode these already in 2017, so I took the track through the hills.

The Loire River outside Nevers.

After a visit to Nevers, my route followed a dirt track along the southern shore of the Loire river until I reached the ‘Canal Latéral A La Loire’ and the spectacular bridge which leads this canal over the L’Alier River just before it’s confluence with the Loire. It’s here my current route intersects with my ride through France in 2017.
This time, I headed to another canal, the ‘’Rigole d’Alimentation Des Lorrains’ which runs parallel along the L’Allier. Soon, I reached the tourist village Apremont-Sur-Allier. The whole town, but one house, belongs to the owner of the castle. He built the whole village in the same style and it is now on the list of one of the most beautiful villages of France.
Also the forest through which I ride for several kilometers after the village, belongs the the master of the castle.

I soon reached the Canal du Berry. This canal is not used anymore and at some places, between certain locks, completely dry.  At other places there is plenty of clear water, perfect for an afternoon swim.
There’s no paved cycle way alongside it, but most of the time the riding over the grassy borders is pretty good. After Sancoins I met a Belgian hiker from East-Flanders who walked every year a bit of the Santiago Way, this year from Vézelay to Limoges.

Camping on a grassy spot just outside Grossouvre.  As you can see, I’m back in a Hilleberg tent, and love it.


Canal Du Berry.
This picture was taken in Saint-Amand-Montrond (Département Cher). I read somewhere this little town is the third biggest producer of gold and jewels in France (Cité de l’Or). I went to the cistercian abbey of Noriac, outside of town, but it was late afternoon and I found the entrance fee too heafty to justify a quick visit so I went back to Saint-Amand-Montrond and ate a big early diner in the McDonalds instead.    Three times, a stage in the Tour de France cycling race finished here. Twice the winner of the ride was disqualified. Lance Armstrong (later disqualified), Fabian Cancellara won (after Stefan Schumacher disqualified) and Mark Cavendish won in Saint-Amand-Montrond. It is also the birthplace of current topper Julian Alaphilippe who also goes to this McDonalds after his training ride.
Just a fighter jet on a roundabout (Saint-Amand-Montrond). It doesn’t always have to be begonias. I think it’s a French Mirage made by Dassault. It is the ninth fastest fighter jet in the world (2.336 km/hr).

Next day, before Le Châtelet, I passed another Belgian hiker, this time from West-Flanders.
After Le Châtelet, it starts to get a bit hillier again. The last days have been cloudy, with a few drops of rain Actually perfect cycling weather, around 20 degrees C. But the legs feel tired. Still the result of six months living life as an office clerk, I guess. I ride shorter days of 25 and 45 kilometer. I’m not in a hurry and better to give the body some time to adapt again.



Jeanne d’Arc (Joan of Arc) always has here statue at a prominent place in church.



I can’t remember exactly what this place is, but I do remember I was listening to a podcast about cyclo-cross at the time I rode by.

La Châtre (département Indre) was bigger as expected with some nice old buildings, well stocked super markets and a very friendly and helpful tourist information. I considered for a moment staying in the city, famous for having Chopin walking around with his girlfriend George Sand. There’s a whole museum about that in the donjon of the town.

The advantage of being on a ‘historical pelgrim route’, is that it’s steeped in history and you reach it via the smallest ways. On this day, I visited the special church Neuvy-Saint-Sépulchre, built in 1045 on the model of the Holy Sepulchre church in Jerusalem, the castle ruins of Cluis, I rode over the immense, old railway bridge outside Cluis before arriving in Gargilesse, another old, attractive village where the northern and southern lines of the Via Lemovicensis join again.
The steep climb out of Gargilesse is just a start of what’s to follow (climbs and descents in the range of 12 to 15%).

The ‘Abbaye de Varrennes in Fougerolles (12th century)


The church in Neuvy-Saint-Sépulchre. The shrine contains two drops of the blood of Christ.
Drain pipe of the basilica in Neuvy-Saint-Sépulchre.
Castle ruins in Cluis.
The super beautiful old railway bridge outside Cluis.
The bridge is open only to hikers and bikers (I guess you’d be allowed on a horse or a donkey as well).
I’ve been told they do bungee jumping here as well. My  weak back hurts just thinking about it.


The artists’ village of Gargilesse-Dampierre (département Indre). Writer George Sand lived here with here husband (not in this castle, but in an ordinary house). I guess Chopin came here secretly as well.

In Cuzion, I kept following the hiking trail, but it would be better to take the D45 here, because… well, the hiking trail is a real hiking trail here, steep down to the borders of La Creuse river. Between Eguzon and Crozant (département Haute-Vienne) is another hard stretch through the forest where mosquitos are eating me while I push the bike up the ridge again.



Slowly I’m riding into the Limousin region. At the town of La Souteraine I went to the car wash to give the bike a quick cleaning. It looked awfully dusty from riding the past weeks on trails. You couldn’t even read the brand name anymore. At the church in the next village, Saint-Priest-La-Feuille, I met two Chzecs who were hiking from their home country to Santiago de Compostella. But as a virus delayed their departure, they had to take some trains already.
In the small hamlet of Chamborand I sat in the church for 1,5 hours. One may think “what on earth is happening to him that he retreats that long in a church on such a beautiful day ?”.
But, my reasons were more earthly than spiritually. I happened to find a plug in the church, and I needed to recharge the laptop, shaver and give the powerbank a little push, as it was emptied the last days and without sun, a solar panel doesn’t charge too much.
The same day, I still rode on and visited the 12th century Roman church église Saint- Barthélémy in Bénévent-l’Abbaye

Church in Chamborand.

Saint-Goussaud is the highest point on the Via Lemovicensis. On top of the hill (670 m asl) stands the ‘Lanterne des Morts’ That same day, in the church in Saint-Léonard-de-Noblat, I met two Belgian hikers and a Belgian cyclist, both on their way to Saint-Jean-Pied-de-Port.  Have Belgians become the only international travelers nowadays ?  (or are we all fleeing a staggeringly badly run country ?)

The ‘Lanterne des Morts’, the highest point on the Via Lemovicensis.

The Belgians were going to stay in town. I rode out to find a quiet spot somewhere. Riding into Saint-Léonard, you see from the top of the hill already the valley down below with the river ‘La Vienne’, and the next hill you inevitably have to tackle. These heights are not spectacular, say 200 meters, but either I am in a terrible shape, or it is getting old(er), or it’s something else, but I suffer to tackle the hills.
Hope it will improve.


I skip Limoges. It’s a rather big town and I can’t imagine it ‘d be fun to ride in and out of it. Instead I take small roads and tracks going through places like Solignac and Meilhac to Lavignac, where I’m back on the route. After Chalus, a small town with a few ruins, I am riding on one of the best stretches so far. A few steep sections where I need to push, but a lot of riding is on good tracks through the forest all the way to Périgeux. I left the Via Lemovicensis a bit before town, because it uses big roads.  I go a bit south, towards the L’Isle River, then along a voie verte into town.  Nice town, by the way, Périgeux (capital of département Dordogne in the ‘Périgord Blanc).


Abbey of Solignac, founded by Saint Éloi, future bishop of Noyon.
Old bridge over La Briance river, Solignac.  A steep climb will follow.
Big, fat sunflowers.
I had excellent trails going towards Périgeux.



St. Front’s Cathedral, Périgueux.



The Via Lemovicensis goes straight south from Périgeux, but I choose a lesser used track, a bit further west, because it avoids the asphalt more. It turned out that lesser used also means more difficult so I was alternating a bit between my planned route, and options on bitumen. I couldn’t really alter the route in the gps, because the gps didn’t want to connect with the laptop anymore. I am very careful nowadays to buy only stuff with usb/micro usb connections, to avoid a plethora of cables, but the gps is still mini usb. In Bergerac (very nice town !), the fourth shop I visited finally had one (1 !) mini usb cable left.

Centre National de Préhistoire, Perigueux
Bridge for non-motorized traffic over the L’Isle.
From the valley of the L’Isle, there was quite a climb over a hill towards the valley of the Le Vern.  It was totally worth the effort.  This picture doesn’t do justice to how beautiful it was.  I camped on top of the hill.
Washing out the previous days’ socks.
Bergerac, a very neat town.

I rode the steep climb up to Montbazillac, sat myself somewhere in the shade and started fine-tuning my route through the Landes. Three hundred kilometer with only 2.800 meters of climbing towards the border with Spain.

The little town of Eymet.  I rode through in late afternoon.

Where I rode the last weeks a lot between grain fields, south of Bergerac, the vineyards were back again. Bergerac is a famous wine region on it’s own, and I’m not too far from Bordeaux either.
It’s not only vineyards, but also quite a lot plum trees I see here.

The water tower, that’s where I’m heading for second breakfast 😀


At La Réole, I crossed the Garonne River. A bit further south is the Canal Latéral à La Garonne. For a couple of dozen kilometers, I’m now riding the same tracks that I rode in 2018, when I was on my way from Barcelona to Bretagne.
After the town of Langon, I Ieave the river behind and turn more southwest, riding the ‘Piste cyclable Mios-Bazas’. I rode the whole thing in 2018. It’s really good. You can smell the fresh sea breeze already, mixed with the smell of the pine trees.

Bridge over the Garonne in La Réole.
Canal Latéral à La Garonne.




Camping in the Landes. this is maybe not the most spectacular place, but I liked it a lot. It was completely quiet at night and the track was blocked by a fallen pine tree, so no car could come through. I saw it must have fallen quite a while ago, so anybody who would like to come through, probably knew the track was blocked and wouldn’t try, definetely not at night.


After Léon, which attracts plenty of tourists for the nearby lake, I’m riding on the Vélodysee biketrack. It is crowded, but still ok. As you get nearer the coast, the biketrack leads just along a very, very busy road with a constant stream of traffic, before going into the the Atlantic Coast hell hole of Capbreton. It is terrible and apart from a few short stretches before Bayonne, things won’t improve anymore. But I knew this was going to happen. Head down, control the nerves and push thru it.

The Atlantic Beach.  You can see the Pyrenees in the distance.

Once I’ve left Bayonne, There’s another car free bike trail along the “Nive” river and all is good again. I tried to find the smallest roads and track to the border, but sometimes I had to go on route départementales. It is astonishing how much traffic they carry. It’s like all the world wants to be in the little hill towns like Espelette or Sare. After Sare, quietness rules. Slowly I climb to the pass which will bring me over the Pyrenees and into Spain. For a handful of kilometer I am riding the same trail as I did when I rode the Transpirenaica in 2014.
Just beyond the border I find a good spot to pitch the tent for the night. The hills around me, the sky turning red as the sun sets, an almost half moon above the mountains….all is good.



The villages in French Basque Country make me think of Switzerland.




Aaaah, the Pyrenees.  Here the lower slopes a bit north of Espelette about twenty kilometer inland from the the Atlantic Ocean.

Some figures between my starting point in Belgium and the Spanish border:

Total distance: 1.607 km
Total meters climbed: 16.702 meter
Highest point: 677 m (Lanterne des Morts)
Total time in the saddle: 121 hours and 18 minutes

Accommodation: all nights wild camping, except one night in the pilgrims gîte in Sommeval.

France: Cycling Along The Via Campaniensis

Route: Marcienne-Au-Pont – Reims – Sézanne – Troyes – Chablis – Vézelay

Some trips start riding away from home, some with a flight and this time with a train ride. I didn’t fancy riding through the built up northern part of Belgium again where it is so hard to find a wild camping spot. So, a train ride to Marcienne-Au-Pont it was. I never heard of the place before, but it happens to be the last train station before the city of Charleroi. A not very appealing city with all the problems of a place in decline. The suburb of Marcienne-Au-Pont did not escape it’s destiny.
A place to leave a.s.a.p.

Route Via Campaniensis
Map of the route I followed in this post from Marcienne-Au-Pont to Vézelay.
Marchienne-Au-Pont, a grubby suburb of Charleroi, Belgium. A place as good as any to start a new adventure.

It was only a kilometer or so the Samber River and the bicycle path alongside it. Some works at the electricity plant forced me of the track and on the first hill after a few kilometer. Much sooner as expected. Months of sedentary life off the bike and in front of a laptop have taken their toll, resulting not only in eleven kg I gained, but also in my condition that has disappeared completely. It’ll take a few months to solve that again.

Bike path along the Samber river.

Descending back to the Samber river, the next hours were easy riding along the bike path and later on the Ravel (old railway lines turned to bike paths). I passed Chimay, where the abbey is famous for making beer and cheese. I read somewhere it can’t be visited, and anyway, on my first day out, I didn’t have ‘time’ for that. The Ravel ends just outside Lompret. I have to tackle some typical steep Ardennes climb before arriving in Couvin where I stop to eat my last Belgian fries for a while. Upon leaving Couvin, a very steep climb leads into the ‘Bois de Petigny’, a forest where I planned to camp. 97 km on day one after that train ride in the morning. Tired, but happy I reached the place.

The bike as it looks loaded up for this trip. No front panniers to allow easier access to narrow trails.
Almost reaching the hills of the Ardennes.

There is a track going right south through the ‘Bois de Petigny’ towards the French border, but it’s private property. I have to descend towards Oignies-En-Thiérache, where I pick up the last part of the ‘Via Monastica’, a hiking trail in the network of Santiago-de-Compostella routes. The track climbes back into the forest, first sandy, than muddy due to the recent rains.

This region was the scenery of heavy fighting in WWII. Even Hitler himself stayed in a bunker near hear for a while. This is an information board about the allied forces. I wonder how they would feel now, knowing they gave their today, for politicians and other complete imbeciles messing up the region, the world a good half century later.
Still in Belgium, along the Via Monastica.
Forest tracks in the Ardennes.

Back on a small asphalt road, I almost missed the non-descript sign marking the Belgian-French border. This is also the end of the ‘Via Monastica’ and the start of the ‘Via Campaniensis’ one of the trails through France towards Santiago-de-Compostella in Spain.


I am not on my way to Santiago, but in my search for a quiet route through France I stumbled on this one, and why reinvent the hot water ?
Still, I invested a lot of time in researching the route, as it is important to be on dirt roads, away from traffic, but also to avoid the places you can’t pass with a bike.

Rocroi (also written Rocroy) is the first French village on the route. A fortified village in the shape of a star. No more easy Ravels, no more smooth Greenways. From now it’s up and down, just as the terrain goes. I exchanged the Belgian for the French Ardennes. The topography is the same.

Rocroi fortifications

A few kilometer outside L’échelle, a village with a beautiful church and the ‘mairie’ in the castle, I already leave the Via Campaniensis for a while and pick up the GR654, the old and now lesser used hiking trail. In Signy-L’abbaye both routes join again and I continue on the Campaniensis.

What a beautiful place name.
Pleasant wild camping evenings in the French countryside.



I will see plenty of different styles and architecture in the churches as I’m heading south. Many will be shared here 🙂

The landscape is slowly flattening a bit and the forested hills of the Ardennes make place for huge agricultural fields with sometimes amazing views but where the wind blows hard in the face.

I’m sure you can imagine what the wind can do to you here, blowing at full force right in your face.
The hundreds of wind mills I see all around are a proof strong winds must be common throughout the year here.

South of Hauteville follows such a stretch. Beautiful riding over good gravel, but that wind…. Camping places are hard to find here, let alone places that are a bit protected from the wind.

Sunday, quite some rain is predicted and I want to take a rest day, so need a good place for two nights. I find it in a small forest on a hill top just outside L’écaille.
The rest day is spent with resting(-) and reading a Poirot novel, ‘Appointment With Death’.


You don’t have to go to Kazachstan, Mongolia or Australia for ‘big skies’.

Riding towards Reims, I am also leaving the French Ardennes and enter a new department: Marne.
Reims, a town of 185.000 people is a royal city. In the past, kings used to be crowned here. I cycle passed the first Champagne houses, passed the Porte de Mars, the Cathédrale Notre-Dame with her 2.300 statues. Ten para-commando’s, walking in pairs are guardening the cathedral against those who like to bring terror to our region. I also paid a visit to the Basilique Saint-Remi, with a statue of Clovis who was Christened in Reims (but that happened at the Cathedral, not here).

Porte de Mars, Reims


Cathédrale Notre-Dame, Reims
Cathédrale Notre-Dame, Reims
Basilique Saint-Remi, Reims

After Reims, I started riding through the vineyards that produce the famous champagne. Gradients are steep, 10, 12, 13%.
The village of Hautvillers is very touristic. Car drivers suddenly are aggressive. No time to lose, I guess. There ’s a church with a tomb for Dom Periginon, the man who supposedly fine-tuned the champagne making process. I think the Dom Periginon champagne house is next to it, but it was closed.
I am descending steeply through more vineyards towards the river Marne, and climb just as steep back up. Epernay, the ‘capital’ of the champagne region is to my left. It doesn’t look very inviting from up in the hills, so I don’t visit it. For the first time this trip, I climbed more than a thousand meter in a day, namely 1.001 meter.


I ride through the outskirts of Sézanne, but don’t really visit the city.
There’s some really nice riding following now, first through a forest, later through endless fields with good views all round. The farmers are hard at work harvesting all the grain. I should have stopped here to camp somewhere. I still had some food, but wanted something nicer, so rode into Anglure where I find the first supermarket since quite a while. Problem is, after Anglure, you soon hit the ‘Canal de la Haute Seine’. Probably the easiest riding I will have in the foreseeable future, but also a bad place to find a spot for the night. One side is the canal, the other side commercial forest with impossible ground to pitch a tent. Eventually I find something next to a corn field. Should ‘ve continued riding a bit longer, because I see better options the next day.
I’m reading Peter Sagans book ‘My World’. I don’t think he really wrote it himself. It has some good bits, but most of it is…. well, just not well written.




Troyes, the capital of Aube departement, is an old medieval town. Stunning cathédral, and way, way too many tourists in the small streets. I rode around a bit, looking at the sights, face mask and my bandana over it, than left town.

The Cathedral in Troyes


Typical houses in Troyes.



Bang !!
That strong head wind I had the last days is back again as well.
After Laines-aux-Bois the road climbs towards Montaigu. Good views again towards the surroundings. A nice long ride through the forest follows, where I have to negotiate the bike passed or over dozens of fallen trees. Than, as you finally ride out of the forest, again, a nice view to the surrounding land below you.


Monument aux résistants fusillés, Laines-aux-Bois (Monument to the Resistance fighters shot at Laines-aux-Bois). I passed this statue on the top of a hill, after a steep climb out of the village. The ‘Maquis de Montaigu Monument’ was erected in 1946. This place of memory called “Aux quatre de Montaigu” returns tribute to the Libé-Nord resistance movement during the Second World War.

I make it a short day and stop in the pelgrims gîte of Sommeval. Time to do some more laundry, recharge the things I can’t recharge with my little solar panel (laptop & shaver), make a nice meal and sit in the sun.
I redraw the route for tomorrow a bit. There’s an interesting highlight, a bit away from my original route, that I don’t want to miss.

Early stop in charming Sommeval, where I would spend my only night along the pilgrims route in a gïte. Really enjoyed the place.
Trying to keep a healthy diet (from time to time).

Crossing the ‘Canal de Bourgogone’, and a few hundred meters further on the ‘L’Armançon’ river, I not only left the Aube department and entered Yonne department, I also entered the ‘Bourgogne Franche-Compté’ region.

I’m heading towards the largest cistercian abbey in the world, which stands in the village of Pontigny. I found out about this place only a few days before my departure, and thought it worthwhile to make the detour. I left the Via Campaniensis in Ervy-Le-Chatel and rode via quiet country roads to the abbey. It’s a big thing, but not as big as some cathedrals I saw along the way. Definitely go out and have a look around the back for best views of the building. Inside, it is almost empty.

Look at the little bee just flying into the picture at the right time.



The Cistercian Abbey in Pontigny, the worlds’ largest.

After my visit to the abbey, I rode towards another famous place to pick up my original route again, Chablis. After the famous Champagne places, I am now in the most famous place of the Bourgogne wines. Vineyards on all hills, as far as the eye can see. Steep hills. Leaving town I have multiple hard stretches, up and down about 15%. It’s hard in what is the hottest day so far on this trip.

‘Le Serein’ River, just outside the town of Chablis. Ice cold water to refresh yourself on a hot day.
Steep, very steep climbing and descending through the vineyards.

I camped in the forest a few kilometer after Saint-Cyr-Les-Colons. It opened up to some fields with splendid views the next morning. An initially easy descent, becoming steeper and steeper led me into Cravant, a town that doesn’t seem to like cyclists as virtually every street has a sign specifically warning it s prohibited for bicycles.


From Cravant I had two options to continue to Vézelay. The hard one, following the Via Campaniensis with, looking at the elevations, some more steep climbing, or an easy one for cyclists along the Canal Du Nivernais. Given the very hard work yesterday out of Chablis, I thought I earned a bit of a relaxed day and chose the latter option. Flat riding, picnic tables, the odd village…. a complete different experience then what I had the last days and a nice change. In Châtel-Censoir I left the canal and climbed over the hill towards Vézelay.

Easy cycling along the Canal Du Nivernais, with good scenery.

Around the year 1.000, the relics of Saint (Maria) Magdalena were kept in the towns’ basilica to save them from the hands of the Saracens. In the 16th century, the most important relics were burned after all by the Huguenots (= Protestants). There are splendid views to the Morvan region from the park behind the basilica.

The Sainte Marie-Madeleine Basilica from the 12the century in Roman architecture. It’s already on the list of historical monuments since 1840.




View to the Morvan Region from Vézelay.

This is the end point of the Via Campanienses. Vézelay is also a start point for many ‘pelgrims’ on their way to Santiago de Compostella. There’s a popular route going via Le Puy-En-Velay, but I’ve been there a couple of years ago, so I go west of the Massif Central, following the ‘Via Lemovicensis.
More about that in the next part.

France: Normandie & Hauts-De-France

Ik laat de druk bezochte Mont Saint-Michel achter me. Gelukkig loopt er een mooie autovrije Voie Verte, de Véloscénie het binnenland van Normandië in. De beroemde stranden zijn ongetwijfeld een bezoekje waard, maar opnieuw verkies ik rustige en mooie routes, boven trekpleisters langs drukke kustwegen.

De Véloscénie loopt voorbij het plaatsje Domfront dwars door het regionale natuurpark ‘Normandie Maine’. Iets voorbij Carrouges verlaat ik de voie verte en sla linksaf het ‘Forêt Domaniale D’écouves in en volg wat later de vallei van de Charentonne en later deze van ‘La Risle’.



Typical church for the Normandie region.


Na een nachtje in het Forêt Domaniale de Brotonne fiets ik een plateautje af naar de Seine die ik met een bootje oversteek ter hoogte van Jumièges.

Na de Seine rij ik even langs het riviertje ‘La Saâne’. In het departement Seine-Maritime volg ik de ‘Chemin Vert du Petit Caux’. Opnieuw een oude spoorweg die omgetoverd is tot fiets- en wandelroute’. Of toch niet helemaal. Hoewel er bordjes staan dat de weg bedoelt is als fiets- en wandelroute, moet je ettelijke keren de fiets over een houten balk tillen die enkele tientallen centimeter boven de grond geplaatst is.
Dit kan beter.

‘Le Chemin Vert du Petit Caux’, you can see the wooden beams where you have to get of the bike each time to lift it over.

Het historische stadje Eu is het eindpunt van deze groene weg. Vandaag is het in Frankrijk Open Monumentendag en is de kathedraal gratis toegankelijk. Ik maak er gebruik van om binnen een kijkje te nemen.
Naast de vele voordelen die het alleen fietsen biedt, is er ook een klein nadeel. Bij bezoeken aan supermarkten of monumenten moet je altijd je hele inboedel ergens onbewaakt achterlaten. Tot nu toe heb ik daar nog geen negatieve ervaringen mee, maar de supermarkt- en monumentenbezoeken verlopen toch altijd iets gejaagder hierdoor.

Collégiale Notre-Dame-et-Saint-Laurent d’Eu


Tijdens m’n tocht noordwaarts door Normandië en Hauts-De-France fietste ik zo ’n beetje van het ene grote gemeentebos naar het andere. Zo zette ik de tent ook nog op in het Forêt Domaniale de Crécy en, na vele kilometers langs de rivieren La Canche en Sensée ook nog eens in het Forêt Domaniale de Marchiennes.





On the roads of Paris-Roubaix, near Hornaing / Wallers


Leaving the Forêt Domaniale de Marchiennes (the forest of Marchiennes), not too far from the French – Belgian border.

De Elnon is een klein stroompje dat de grens afbakent tussen Frankrijk en België. Voor de toeristen staat er nog oud grenswachtershuisje naast de brug.
Via Doornik fiets ik naar de Dender en passeer beroemde plaatsen als Overboelare & Geraardsbergen. Je kan de jaagpaden langs de Dender blijven volgen, langs Ninove tot juist voor Aalst. waar ik Leireken fietsroute neem richting Londerzeel.


The river ‘Dender’ near Geraardsbergen.

Eind september baadt Mechelen in het warme herfstzonnetje. Juist zoals ik drie maanden geleden op m’n laatste dag in België een fritje ging eten in Dinant, doe ik dat vandaag in de Maneblussersstad.
Opnieuw zoek ik het water op. Via de Nete gaat het richting Lier en door tot aan het Albertkanaal vanwaar het nog maar een paar trappen is om terug bij m’n beginpunt te komen.

Sint-Rombouts Tower, Mechelen-Belgium
Almost home 🙂

Ik heb er een lus van 5.606 kilometer opzitten waarbij ik veel op autovrije paden langs rivieren en kanalen kon fietsen of over gravelwegen door bossen. Vaak hoor ik mensen verklaren dat ze een kanaal, en ook een bos (met al die bomen), saai vinden, maar ik hou ervan en het is uiteindelijk zo’n beetje een hele Ronde van Frankrijk geworden.

Enkele cijfertjes:
Distance: 5.606 km
Average km per cycling day: 74,74 km
Altimeter: 40.510 m

The route can be downloaded from Wikiloc.

The canals, coasts and old railway lines of Brittany / Bretagne

Eens de 3.356 meter lange Pont de Saint-Nazaire over, die in de Tour de France als een beklimming van vierde categorie gecatalogeerd staat, vervolg ik mijn weg over een voie verte richting Saint-Malo-de-Guersac. Iets voorbij het dorp fiets ik door de wetlands van ‘La Grande Briere’.
Na de oversteek van de rivier La Vilaine kom ik op ‘La Littorale’, een route omheen het schiereiland van Bretagne. Deze is soms gemarkeerd, maar vaak ook niet, gaat soms over geasfalteerde wegen, soms over single tracks. Mits een beetje voorbereiding of de route gewoon in je gps te steken is ie goed te volgen.


Vannes is a bigger town in Brittany. Luckily they ‘ve built an extra pipe in the tunnel for pedestrians and cyclists.


Via de Littorale fiets ik richting Vannes en Carnac waar ik Sylvie en Arthur tref, waarmee ik in Spanje enkele aangename dagen samen fietste. Ze baten een mooie, vlak aan het
water gelegen b&b uit waar het één en al rust is en ik ook uitgenodigd word om enkele dagen pauze te nemen.  Meer info hier.

We maken een wandeling langs de baai, een fietstocht langs de drie stranden van Carnac en de menhirs een beetje verder inland, bezoeken het schiereiland met Quiberon aan de uiterste tip.
Sommige huizen in de Bretoense stadjes zijn roze geverfd. Van Sylvie verneem ik dat enkel de ‘Kaap Hoorners’, de zeemannen die Kaap Hoorn gerond hebben, het recht hadden hun huis roze te schilderen.
Het is dus een soort statussymbool.

In the south of Brittany, St. Cornely is the best known of the holy protectors of cattle.
Typical structure of the beams in the Carnac region.



The Carnac Stones, a dense collection of megalithic sites consisting of alignments, dolmens, tumuli and single menhirs. The more than 3,000 prehistoric standing stones form the largest such collection in the world.

We kayaken en zwemmen ook nog in de baai, maar vooral wordt er overheerlijk gegeten. Oesters, meerdere keren in overvloed, schelpen, krabben, … alles wat de zee te bieden heeft hier.
Na vier verkwikkende dagen rust in Carnac zet ik men tocht verder.




Sylvie taking a break under the still hot September sun.

Sylvie fietst nog een eindje mee tot aan het Mer de Gavre, waarna ik alleen verder rij.
De weg D158 die op de smalle strook land tussen de zee en meer loopt wordt eigenlijk te druk bereden en zeker met de straffe tegenwind die ik heb is het geen lolletje. In deze omstandigheden was ik beter iets eerder landinwaarts getrokken.


In het stadje Hennebont bereik ik de oevers en het jaagpad van de rivier Blavet. Een gekanaliseerde rivier met ettelijke sluizen om scheepvaart landinwaarts mogelijk te maken. Maar de rivier heeft wel zen bochtige karakter behouden. En er zijn wat bochten in deze rivier, dus het is zeker niet de kortste route. Misschien wel de aangenaamste, want ik rij opnieuw verkeersvrij over het jaagpad. Ooit gemaakt zodat paarden de binnenschepen over het kanaal konden voortrekken. In de goede oude tijd echter was het de vrouw van de schipper die deze taak op zich nam.
Zij stond dan om 5u30 op en maakte het ontbijt klaar. Om zes uur werd er samen ontbeten en om half zeven kon de vrouw dan het binnenschip in gang trekken. Dat was haar taak tot het middaguur.
De man had naast het navigeren nog vele andere taken, waardoor hij ’s ochtends soms pas zen laatste tas koffie kon leeg drinken terwijl hij al aan het werk was. Hij moest eerst en vooral zorgen dat het schip niet te vroeg aankwam, want misschien was er geen vrije ligplaats, maar ook niet te laat want dan was de ontvanger mal content en kreeg hij misschien geen nieuwe lading. Hij hield zich bezig met het betalen van tol, met de boekhouding het onderhoud van het schip, …
Rond de middag maakte de schippersvrouw dan de lunch klaar, die samen genuttigd werd.
Vaak spek, gebakken in overvloedig veel boter.
Het valt me op dat op foto’s uit deze tijd de schippersvrouw toch vaak aan de dikke kant is, ondanks haar fysieke arbeid.
Zij ging natuurlijk steeds met haar boterham door de pan om het laatste restje saus mee op te eten, en zo haar eigen speklaag te kweken.
Voor de klok één uur kon slaan, stond de man weeral in opperste concentratie zen schip te navigeren terwijl de vrouw het voortrok.
Zoals gezegd kwam dan later het paard om het schip te trekken, daarna de stoommachine en nu doen ze’t dus op mazout.
Op de Blavet is er echter weinig verkeer.
Verder stroomopwaarts, nabij Neuliac zie ik dat de sluisdeuren volledig in de modder zitten en uit hun hengsels hangen. Op een informatiebord lees ik dat het laatste schip er in 1951 gepasseerd is.

At Hennebont.







Nadat ik mijn lunch genuttigd had naast een sluis merk ik dat ik vol teken zit. Maar liefst eenentwintig van deze monsters moet ik verwijderen. Negentien met het tekentangetje. Twee ervan hebben echter de onderkant van m’n rechtervoet gekozen en door het lopen zijn deze precies tot onder de huid geraakt.
Nu heb ik al eerder teken met mijn Zwitsers zakmes verwijderd, maar toen was het nog scherp.
Dan is het al geen pretje. In je eigen vlees snijden met een bot mes is nog moeilijker.
Uiteindelijk krijg ik ze eruit gesneden.
Een beetje ontsmettingsmiddel op de open wonde, een duik in de rivier om eventuele andere onverlaten die nog op me zouden rondkruipen te verwijderen en ik kan weer verder.

Daniel Martin wins the 2018 stage at Mûr-De-Bretagne.  Although, if you look closely at the picture,  some seam to think is was Dean Martin 🙂


Mûr-De-Bretagne is de volgende bestemming. Iedereen kent het plaatsje natuurlijk dankzij de doortocht van de Tour De France begin juli.
Ik verlaat Mûr-De-Bretagne via een oude spoorlijn. Ter hoogte van de abdij van Bon Repos kom ik opnieuw terecht op de jaagpaden langs de Blavet.
Iets voor Gouarec is er een splitsing. Rechts is verder stroomopwaarts langs de rivier Blavet, links start het kanaal Nantes-Brest dat ik volg.



Pitching the tent half an hour before sunset at a hill top.

Je kan de omgeving niet super spectaculair noemen, daarvoor fiets je beter langs de kust, maar ik geniet van het autovrije jaagpad, de vele bochten in het kanaal, de bossen eromheen.

In Châteaulin stopt het jaagpad en zoek ik zelf m’n weg verder over zo rustig mogelijke wegen richting Brest.

De rivier Aulne steek ik over via een wel heel bijzondere brug. De Pont de Térénez is een gebogen tuigbrug, wat volgens het alwetende Wikipedia een ‘zeer zeldzaam brugtype’ is. Ze heeft ook de langste overspanning tussen twee brugpijlers ter wereld, nl 265 meter.

Pont de Térénez

Juist voor Brest steek ik opnieuw een brede rivier over, de Élorn. Fietsers mogen over de oude brug, het autoverkeer raast over de nieuwe Pont de L’Iroise. Deze brug is 800 meter lang en de langste overspanning is maar liefst 400 meter. Ze is echter niet gebogen, zoals de Pont de Térénez, en daarom is deze kortere brug toch de meer bijzondere.

Pont de L’Iroise

Brest is druk, druk, druk en veel groter als gedacht waardoor ik er snel, snel, snel weer uit wil. De wegen zijn onaangenaam druk tot in Poulizan. Hierna volgt een mooi stukje kust waarbij ik de vuurtoren van Saint Mathieu passeer alvorens ik het Pointe de Corsen aan de Iroise Zee bereik.  Dit is het meest westelijke punt van het Franse vasteland.


Saint Mathieu
Saint Mathieu lighthouse
15% gradients, both up and down.


At La Pointe De Corsen.

Het is genieten van de spectaculaire Bretoense kusten. Soms heel rotsachtig, dan weer fantastische witte stranden. Begin september zijn quasi alle toeristen ook weer vertrokken en zijn de stranden leeg.
Minder goed is de vaststelling dat de Bretoense chauffeurs agressiever zijn en sneller rijden dan deze in de rest van Frankrijk, waar de rijkwaliteiten niet slecht te noemen zijn, maar zeker ook niet goed.








In Morlaix sta ik, zoals zo vaak tijdens mijn reizen, opnieuw voor een dilemma. Verder langs de kust wat ongetwijfeld een spectaculaire optie zou zijn, of inland gaan, waar een voie verte over een oude spoorlijn kan nemen, autovrij, in de bossen.
De eerste optie is gegarandeerd de mooiere, maar ik kies voor de tweede. Gewoon omdat ik wat wil genieten van het fietsen op zich.

Many cycling routes come together in Morlaix.



De Voie Verte Morlaix – Carhaix valt me reuze mee.
Ter hoogte van het dorpje Gouarec bereik ik opnieuw de Blavet en fiets ik een twintigtal kilometer de route die ik een weekje geleden fietste in tegengestelde richting tot ik opnieuw in Mûr-de-Bretagne ben.

Van daar gaat het opnieuw over voor mij onbekend terrein, nog steeds langs de voie verte verder oostwaarts.
Langs de rivier La Rance bereik ik eerst Léhon en een beetje verder het toeristische Dinan dat vol ‘plezierboten’ ligt. Ik weet niet of de toeristen helemaal ingeshutteld worden vanuit Saint-Malo, of ze gewoon hier een klein stukje langs de rivier heen en weer varen.



At Dinan



Still at Dinan

Van Dinan gaat het naar Dinard dat aan de westelijke over van de Rance rivier ligt. Mooi, zeker, maar oh-zo toeristisch. Ik neem de overzetboot naar het nog toeristischere Saint-Malo.

Plenty of yaghts at the mouth of the Rance river. Saint Malo visible in the left corner.
Saint-Malo, seen from the opposite river bank in Dinard.

Op voorhand had ik in m’n tent wat tijd gestoken om een zo rustig mogelijke route te vinden naar de Mont Saint-Michel, wat uiteindelijk ook geslaagd bleek. De hele route zet ik binnenkort wel online. Gewoon de hoofdweg nemen is gekkenwerk.
De Mont Saint-Michel.
Wereldberoemd natuurlijk. De abdij en de omliggende baai staan op de Unesco werelderfgoedlijst. Het is tevens de derde meest bezochte toeristische trekpleister van Frankrijk, na de Eifeltoren en het Kasteel van Versailles, met jaarlijks meer dan 3.500.000 bezoekers.
Volgens wikipedia kent de baai het grootste getijdenverschil van Europa (tot 15 meter). Ik meende dat echter al een keer tegengekomen te zijn in Noorwegen.
Wat opzoekwerk leert me echter dat ze in Saltstraumen, in de provincie Nordland, de ‘sterkste getijdestroom’ ter wereld hebben. Tot 400 miljoen m³ (ton) zeewater passeert elke zes uur door een 3 km lange en 150 m brede zeestraat. Maar dat is dus iets anders als ‘het grootste getijdenverschil’.

Mont Saint-Michel
Mont Saint-Michel


Eens voorbij de Mont Saint-Michel verlaat ik Bretagne en ligt Normandië op me te wachten.  Meer daarover gauw in een volgende post.

Pyrenees, Languedoc, Canal du Midi & Atlantic Coast.

DSCF0821Tesamen met men makker Charles die is overgekomen om een weekje mee te fietsen steek ik de Spaans-Franse grens over nabij het dorpje Coustouges.
Via een rustige weg dalen we af naar het dal van de rivier ‘Le Tech’, waar de vrij drukke D-115 doorheen loopt.
In Amélies-Les-Bains-Palalda klimmen we opnieuw de bergen in waar een rustige camping gevonden wordt.
Op de dag dat we het mooiste stukje gaan fietsen van onze gezamenlijke route slaat het weer juist om natuurlijk. Met bakken valt het uit de lucht. In het plaatsje La Bastide worden we een tweetal uurtjes opgehouden door deze wolkbreuk die gepaard gaat met zwaar gedonder en gebliksem.
Het fietsen door deze bergachtige omgeving met dit soort weer heeft ook wel iets magisch, maar we zijn toch content dat we na de afdaling, en bij droog weer de tent kunnen neerzetten in het plaatsje Vinça.

My friend Charles arriving at a misty pass.


Deze hick-up van het weer duurde gelukkig maar een dagje, en was toch weer goed voor de plantjes.
Door de heuveltjes van het voorgebergte van de Pyreneeën bereiken we het super-toeristische Carcassonne. Uitstekende plaats voor een lunch-stop en snel een kijkje te nemen in het historisch gedeelte, maar in de namiddag fietsen we de stad uit en vinden een rustig plekje voor de tenten iets buiten Caunes-Minervois.
Rond 22u30 begint er een fantastische licht- en geluidsshow. De ene bliksemschicht na de andere licht men tent op.
Fantastisch !

Charles, preparing his bike after a lunch break.  We cycled during the heat wave, so breaks were numerous, daily distances modest  🙂


Sometimes it’s hard to find a nice wild camping spot.  On this day we had some troubles finding something suitable, but karma gave us this spot, a few meters above the road with fantastic views into a valley that would eventually lead towards Perpignan.





Charles refreshing himself: If you can’t reach the river, you’ll always find other places for a good wash.
Carcassonne shopping street.


Bij de splitsing tussen heet Canal Du Midi en het Canal De Jonction, dat richting Narbonne loopt neem ik afscheid van Charles.
Hij neemt morgen de trein terug naar huis. Na een aangenaam weekje in gezelschap zet ik men weg alleen verder en fiets via het Canal Du Midi opnieuw richting Carcassonne.

We cycled on top of the Canyon de la Cesse.



Aanvankelijk vind ik het tof dat het jaagpad langs het kanaal onverhard is, en vaak zelfs single-track. Al gauw wordt het echter drukker op het pad. Dagtoeristen met de fiets met een trailer met kinderen, honden aan leibanden van vier meter, de bomma met haar roulator op de single-track,…. Allemaal heel goed dat de mensen buiten komen, maar het schiet niet op.
Ook krijg je weer de gebruikelijke opmerkingen constant naar je hoofd geslingerd. Bel je niet, roepen ze je na “Wat is ’t, heb je geen bel ?”.
Bel je wel, krijg je te horen “Wat is ’t, heb je geen plaats genoeg ?”.
Kortom: Teveel mensen.

To the right, the Canal du Midi running over an aquaduct to cross a little side stream.



Een vijftigtal kilometer voor Toulouse is het jaagpad verhard en gaat het allemaal wat beter.
Ik steven nu recht op de Landes af. Een gebied dat bij de autotoerist op weg naar het zuiden clichématig als “saai” wordt bestempeld (want bossen zijn ‘saai’ natuurlijk).
Ik vond het allemaal eigenlijk heel goed meevallen op de fiets.
De voie verte over de oude spoorlijn van Bazas naar Mios is aangenaam fietsen door de bossen, waar het vrij eenvoudig is goede wildkampeerplekjes te vinden.
Langs het meer van Arcachon neemt het toerisme weer waanzinnige proporties aan en luid het devies hoe sneller je het achter je kan laten, hoe beter.


Old bridge for agricultural traffic (and a cyclist now and then) over the Canal du Midi.
The ‘Landes’.
Although this is a national park, trees are still cut, the ground is plowed deeply and new trees are planted neatly in rows.  In between the trees, ferns and nothing else.  Useless ‘forests’ for wild life.  In many national parks, I saw whole forests being mowed down.  The authorities, probably sensible some people might react, have put up a sign mentioning “Renewal of the forest. We are working on the forest of the future.”         What kind of crap is that ???      Forests have been able to take care of themselves since millions of years.   We don’t have to “work on the forest”.  Leaving the forest alone will create the most valuable forest, not plowing it and cutting it down all the time.





Ik volg nu de EV1, ‘La Vélodyssée’. Het is allemaal niet slecht, zeker niet, maar toch een beetje teveel drukte voor mij. Ik passeer door grotere plaatsen als Royan, Rochefort en La Rochelle.

Brilliant empty beaches deep in the landes. The Atlantic to the left, then the dunes protecting the forest to the right.
Watch out where you put your hand when picking berries 🙂
Atlantic beach, closer to the parking lot.



La Rochelle
Myocastor coypus / Nutria / Beverrat








Een dikke tien kilometer voor Pornic verlaat ik de Vélodyssée en fiets landinwaarts richting Saint-Viaud waar ik afgesproken heb met men vrienden Inge, Choi en Leon. Saint-Viaud heeft een meertje waar een luchtkasteel op drijft waarop een mens allerlei kunstjes kan uithalen en zich jonger kan wanen dan ie is.
Van Saint-Viaud is het nog maar enkele kilometers naar Paimbœuf aan de Loire.
De Saint-louis kerk in het dorpje is in Byzantijnse architectuur en een soort mini Hagia Sophia.

Inge, choi and Leon, welcoming me in their holiday home 🙂
Some barge burned down on the Loire the night before.
Saint-louis charge in Paimbœuf.

Ik fiets een klein stukje verder tot aan de monding van de Loire. Hier gaat een mega-brug over de rivier. Fietsen over de brug is niet verboden, maar er is geen centimeter rijstrook voorzien voor fietsers en het stijgt serieus, aangerzien er grote schepen onderdoor moeten kunnen.
Gelukkig is er een shuttle busje dat enkele keren per dag heen en weer rijdt. Het busje heeft een trailer waar zes fietsen op kunnen (info hier).

The bridge over the Loire River to Saint-Nazaire.



Hoewel de Loire niet de officiële grens met Bretagne is, voelt het instinctief wel zo aan, en lijkt het op de kaart ook de logische grens.
Meer over mijn tocht door Bretagne in een volgend bericht.